EMEKLİ AYLIKLARINDAN YAPILACAK OLAN KESİNTİLER -PRİM BORÇLARINI TECİL VE TAKSİTLENDİRMEDE YAPIAN DEĞİŞİKLİKLER

Sevgili okuyucular bu hafta iki farklı konuyu sizlerle paylaşmak istiyoru
İlk olarak,Emekli aylıklarından yapılacak kesintiler

Bilindiği üzere,Gerek emekli aylıklarının yükseltilmesi gerekse SGK
tarafından sunulan hizmetlerin kalitesinin artırılması noktasında
ödeme vadesi geçmiş prim borçlarının tahsili kritik öneme sahiptir.

Bu amaçla 5510 sayılı Kanuna “Kurumdan gelir veya aylık alanların,
kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı
nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime
ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından
kesilmek suretiyle tahsil edilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Kurum tarafından düzenlenir.” şeklinde Ek-24. madde
ilave edilmiş, uygulamanın usul ve esasları ise 2026/19 sayılı Genelge
ile açıklanmıştır.

2026/19 sayılı Genelgede özetle, Kurumdan gelir veya aylık almakta
olan kişiler ile bu kişilerin vefatı sonrasında hak sahibi olarak ölüm
geliri/aylığı olmakta olan kişilerin genel sağlık sigortası (GSS) prim
borçları ile kendi sigortalılıklarından kaynaklanan prim borçlarının
gelir/aylığın % 25’ini geçmemek üzere %10 oranında kesileceği
açıklanmıştır.

Uygulamanın detaylarına geldiğimizde,

2026/19 sayılı Genelgede gelir/aylıklardan yapılacak kesinti öncesinde
gelir/aylık alan sigortalıların veya hak sahiplerinin
bilgilendirilmesi noktasında bu kişilere tebligat gönderilip
gönderilmeyeceği belirtilmediği gibi kesintinin taşra teşkilatınca mı
yoksa merkez teşkilatınca mı yapılacağının yanı sıra nasıl yapılacağı
hususunda bir açıklamaya da verilmemiştir.

Özellikle GSS prim borçlarında ilgili kurumlardan alınan bilgilerdeki
eksiklikler nedeniyle yersiz prim borcu tahakkuk ettirildiği sıklıkla
görüldüğü gibi Kurumdan aylık/gelir alan kişilerin daha fazla gecikme
zammı tahakkuk ettirilmeksizin borçlarını defaten ödemeleri de söz
konusu olabileceğinden, kesinti yapılmadan önce vatandaşların
yapılacak kesintiyle ilgili bilgilendirilmeleri ve gerek itiraz
gerekse ödeme noktasında bir mehil süresi verilmesi elzemdir.

Aksi halde herhangi bir tebligat gönderilmeden gelir/aylıklardan
doğrudan kesinti yapıldıktan sonra sigortalı veya hak sahibinin
itirazı üzerine yersiz yapılan kesinti iade edilse bile, zaten düşük
olan emekli aylığıyla geçinmeye çalışan vatandaş açısından zorlu bir
süreç yaşanmasına neden olunacağı gibi bu uygulamanın bir ucunun da
hükümete dokunacağı aşikardır.

Genelgede gelir/aylıklardan yapılan kesintiler sonrasında itiraz ve
iade süreçlerine ilişkin başvuruların hangi birimlere yapılacağı
belirtilmiş olsa da kesintinin hangi birimler tarafından ve ne şekilde
yapılacağı hususu açıklanmadığı takdirde ise uygulama ortada
kalacağından genelgede yapılan açıklamalar tabir caiz ise suya yazı
yazmaktan öte gitmeyecektir.

Genelgede, gelir/aylık alan sigortalının ya da hak sahiplerinin GSS
prim borçlarının yanı sıra 4/b (Bağkur), Ek-5 ve Ek-6 kapsamındaki
prim borçlarının kesintiye konu edileceği açıklanmıştır. Ancak isteğe
bağlı sigortalılar da olduğu gibi 5510/Ek-5. maddede düzenlenmiş olan
tarım veya orman işlerinde çalışanların sigortalılığının, talepleri
halinde primi ödenmiş son günden itibaren sona erdirilmesinin mümkün
olması nedeniyle Ek-5. madde kapsamındaki sigortalılık bir nev’i
isteğe bağlı sigortalılık statüsündedir. Haliyle hak sahiplerinin
Ek-5. madde kapsamındaki sigortalılığından kaynaklanan prim
borçlarının kesintiye konu edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

Özellikle hak sahibi eşlerin kendi sigortalılarından kaynaklanan 4/b
kapsamındaki prim borçlarını ödememeleri halinde yeni düzenleme
sonrasında her ne kadar bu borçlar almakta olduğu ölüm aylıklarından %
10 oranında kesinti yapılarak tahsil edilecek olsa da 4/b kapsamındaki
sigortalılığı devam eden hak sahibi eşlerin aylık ödemeleri gereken
asgari 4/b priminin 2026 yılı itibariyle 11.808,23 TL olduğu dikkate
alındığında, bu borçlar için 6183 sayılı Kanun uyarınca icra takibine
geçilmediği sürece emekli aylıklarından yapılacak 2.000-2.500 TL
tutarındaki borç kesintisi, borç birikiminin önüne geçemeyecektir.

Ayrıca GSS, Ek-5 ve Ek-6. madde kapsamındaki sigortalılık statüsünden
kaynaklanan prim borçlarını ödeyemeyen vatandaşlar yönünden 5510
sayılı Kanunda yer alan hükümler doğrultusunda 6183/48. maddeye
istinaden taksitler halinde ödenmesine imkân sağlanması halinde bu
borçların bir kısmının gelir/aylıklardan kesinti yapılmasına gerek
olmaksızın tahsiline imkân sağlanmış olacaktır.

Genelgede aylık/gelirlerden yanlış ve yersiz yapıldığı anlaşılan
kesintilerin 5510/89. maddesindeki genel hükümlere göre iade edileceği
ve 5510 sayılı Kanunun 88/16. fıkrasına göre işlem yapılacağı
belirtilmiştir.

Konuyla ilgili verilen örnekte de “…kesintinin yersiz olduğu
anlaşılmıştır. Bu doğrultuda söz konusu kesinti tutarı sigortalı (A)
nın Kuruma veya Hazine ve Maliye Bakanlığına başkaca borcunun
bulunmaması halinde iade edilecektir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Sevgili okuyucularımız bu hafta son olarak yeni düzenleme ile prim
borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi de neler değişti,? satır
başları ile  belirtmek istiyorum.
1-Azami tecil süresi 36 aydan iki katına yani 72 aya yükseltildi.
2-Teminatsız tecil limiti 250.000-TL den, 10 Milyon TL ye yükseltildi.
3-Tecil faizi, yüzde 39 dan yüzde 29 a düşürüldü. Yalnız şunu
belirtelim 31 Ağustos 2026 gününe kadar yapılacak başvurular için
geçerli
4-Mevcut tecilli borçlara yüzde 29 faiz oranı ve daha uzun vade ile
yeniden düzenleme hakkı getirildi.
Sevgili okuyucular, Aksaray daki emeklilik ofisimizde SGK ile
ilgili sorunlarınıza yardımcı olmaktayız. Yurtdışında çalışan
vatandaşlarımızın borçlanma ve  emeklilik konularında  yardımcı
oluyoruz. İrtibat tel 0 532 541 02 70
Gelecek hafta yeni konularda  buluşmak üzere hoşça kalın efendim.